Zakwas z buraków do picia – właściwości

Co to jest zakwas z buraków?

Zakwas z buraków (zakwas buraczany) to napój powstający w wyniku naturalnej fermentacji mlekowej buraków w wodzie z dodatkiem soli i przypraw (czosnku, liścia laurowego, ziela angielskiego). Proces ten jest podobny do kiszenia ogórków czy kapusty. Podczas fermentacji cukry zawarte w burakach są przekształcane przez pożyteczne bakterie kwasu mlekowego w kwas mlekowy, co nadaje napojowi charakterystyczny, kwaśny smak i nasyca go probiotykami.
Nie jest to sok ani kiszonka w tradycyjnym znaczeniu — to fermentowany napój, zwykle pity jako wsparcie diety lub dodatek do barszczu.

Jak wygląda prawidłowy zakwas z buraka?

Prawidłowy zakwas buraczany ma intensywnie czerwony lub bordowy kolor, pachnie świeżo i lekko kwaśno. W smaku dobry napój jest harmonijnym połączeniem nut kwaśnych, ziemistych oraz lekko słonych, a jego konsystencja pozostaje płynna, choć dopuszczalna jest lekka mętność wynikająca z naturalnego procesu fermentacji.

Należy jednak zachować czujność, jeśli zakwas staje się śluzowaty, lepki lub zaczyna wydzielać odpychającą woń gnicia bądź pleśni, ponieważ są to sygnały, że produkt nie nadaje się do spożycia. Szczególną uwagę warto zwrócić na powierzchnię płynu. O ile cienki, biały osad, czyli tak zwany kożuch drożdżowy, bywa nieszkodliwy i jest naturalnym zjawiskiem, o tyle pojawienie się jakichkolwiek plamek pleśni w kolorze białym, zielonym lub czarnym jest bezwzględnym wskazaniem do wyrzucenia całej zawartości naczynia. Również smak gorzki lub wyjątkowo nieprzyjemny świadczy o tym, że zakwas się zepsuł i nie powinien być pity.

Właściwości zakwasu buraczanego do picia

Zakwas z buraka ma naprawdę niesamowite właściwości: zawiera mnóstwo bakterii probiotycznych kwasu mlekowy, a także witaminy i składniki mineralne pochodzące z buraków. Ma niski indeks glikemiczny i dostarcza m.in. dobrze przyswajalnych form żelaza oraz witamin A, C, E, K i licznych witamin z grupy B, w tym kwasu foliowego. W trakcie fermentacji ilość niektórych składników, w tym witaminy C i kwasu foliowego, może wzrastać w porównaniu z surowymi burakami, co dodatkowo podnosi wartość odżywczą napoju.

Zakwas buraczany zawiera również minerały, takie jak magnez, potas, wapń i mangan, a także betainę — przeciwutleniacz wspierający pracę wątroby i chroniący komórki przed stresem oksydacyjnym. Obecne w nim bakterie fermentacji mlekowej wspierają mikrobiotę jelitową i mogą pomagać w odbudowie bariery jelitowej.

Zakwas z buraków to nie tylko tradycyjny składnik kuchni, ale przede wszystkim potężny sojusznik naszego zdrowia, którego właściwości wynikają z unikalnego połączenia wartości odżywczych buraka i procesu naturalnej fermentacji.

Jednym z jego najważniejszych atutów jest wysoka aktywność antyoksydacyjna. Dzięki obecności związków fenolowych oraz naturalnych barwników roślinnych, zakwas skutecznie neutralizuje wolne rodniki. To działanie nie tylko spowalnia procesy starzenia się komórek, ale również pomaga wyciszać stany zapalne w organizmie, chroniąc nas przed wieloma chorobami cywilizacyjnymi.

Regularne sięganie po ten napój to także doskonały sposób na zadbanie o mikrobiotę jelitową. Proces fermentacji nasyca zakwas dobroczynnymi bakteriami kwasu mlekowego, które przywracają równowagę w jelitach, usprawniają trawienie i wspierają prawidłowe funkcjonowanie całego przewodu pokarmowego. Co więcej, badania laboratoryjne wskazują na jego zdolność do wzmacniania bariery jelitowej oraz ograniczania reakcji zapalnych, co ma kluczowe znaczenie dla szczelności jelit i ogólnej odporności.

Włączenie fermentowanego soku z buraków do diety to prosty sposób na wsparcie ogólnej kondycji organizmu. Bogactwo naturalnych związków bioaktywnych, produktów fermentacji oraz cennych składników mineralnych sprawia, że zakwas stanowi kompleksowe uzupełnienie codziennego jadłospisu, pomagając zachować energię i witalność na dłużej.

Szklanka zdrowia każdego ranka? Odkryj niesamowite właściwości zakwasu z buraków!

Jak przechowywać zakwas z buraków?

Zakwas musi być przechowywany w lodówce (w temperaturze od 2 do 8°C). Niska temperatura spowalnia proces fermentacji, dzięki czemu napój zachowuje swój smak i właściwości przez wiele tygodni. W lodówce fermentacja zwalnia, ale nie zatrzymuje się całkowicie. Najlepiej trzymać go w szczelnie zamkniętej szklanej butelce lub słoiku. Jeśli kupujesz zakwas sklepowy, po otwarciu spożyj go zazwyczaj w ciągu 7-14 dni.

Przeciwwskazania do picia zakwasu buraczanego

Mimo, że zakwas z buraków to prawdziwy eliksir zdrowia, istnieją pewne sytuacje i schorzenia, przy których należy zachować ostrożność lub całkowicie z niego zrezygnować.

Oto najważniejsze przeciwwskazania:

Kamica nerkowa i skłonność do osadzania się piasku w nerkach: Buraki są bogate w szczawiany, które mogą sprzyjać powstawaniu kamieni nerkowych (szczawianowo-wapniowych). Osoby z tym schorzeniem powinny unikać dużych ilości zakwasu.

Dna moczanowa i reumatyzm: Podobnie jak w przypadku kamicy, zawartość szczawianów może zaostrzać objawy tych chorób i wpływać na gospodarkę kwasową organizmu.

Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia): Zakwas z buraków jest znany z tego, że bardzo skutecznie obniża ciśnienie krwi. Dla osób z nadciśnieniem to zaleta, ale u osób z naturalnie bardzo niskim ciśnieniem może on powodować senność, zawroty głowy czy osłabienie.

Cukrzyca i insulinooporność: Choć proces fermentacji „zjada” większość cukru zawartego w burakach, osoby z cukrzycą powinny wprowadzać zakwas ostrożnie i obserwować poziom glikemii, zwłaszcza jeśli kupują gotowe produkty (warto wtedy sprawdzić, czy producent nie dodał cukru dla przyspieszenia fermentacji).

Wrażliwy żołądek i ostre stany zapalne układu pokarmowego: Ze względu na swoją kwasowość i intensywne działanie na jelita, zakwas może podrażniać śluzówkę żołądka u osób cierpiących na nadżerki, wrzody lub silną zgagę.

SIBO (zespół rozrostu bakteryjnego w jelicie cienkim): Osoby z tym schorzeniem często źle reagują na produkty fermentowane, które mogą nasilać wzdęcia i bóle brzucha.

Jeśli masz wątpliwości, czy zakwas jest dla Ciebie odpowiedni, zawsze warto zacząć od bardzo małej ilości (np. jednej łyżki dziennie) i obserwować reakcję organizmu lub skonsultować się z lekarzem.